Jak zacząć odbudowywać poczucie własnej wartości?
O tym czym jest, skąd się bierze i co przede wszystkim zabija nasze poczucie własnej wartości pisałam w poprzednim artykule: Co zabija poczucie własnej wartości?
W tym artykule poświęcimy czas na to jak zacząć odbudowywać poczucie własnej wartości, na tym co jest najistotniejsze?
I tutaj dochodzimy do czegoś, co jest dla mnie szczególnie ważne. Możemy bardzo dużo czytać o rozwoju osobistym i oglądać inspirujące filmy. Poświęcać czas na słuchanie podcastów. Możemy robić ćwiczenia. Ale w pewnym momencie trzeba zacząć działać. Bo poczucie własnej wartości nie buduje się wyłącznie poprzez myślenie o sobie. Buduje się również poprzez doświadczenie: Zrobiłem to.
Często żyjemy życiem innych. Sprawdzamy, co u nich słychać. Oglądamy zdjęcia. Patrzymy, gdzie byli, co kupili, czego dokonali. Podoba nam się ich życie i myślimy: Też bym tak chciał. Tylko, że samo patrzenie nie sprawi, że nasze życie się zmieni.
Jeżeli cały dzień przechodzę z kąta w kąt, niczego konkretnego nie robię i nie podejmuję żadnego działania, to trudno oczekiwać, że wieczorem nagle okaże się, że coś zostało zrobione. To trochę tak, jak z gotowaniem zupy. Możesz patrzeć na garnek przez cały dzień. Ale zupa sama się nie ugotuje. Trzeba kupić produkty, obrać warzywa, pokroić je, włożyć do garnka, dodać wodę, przyprawić, włączyć kuchenkę i poczekać. Dopiero wtedy możesz z satysfakcją podać zupę rodzinie.
Z naszym życiem jest podobnie. Nie wystarczy wiedzieć, czego chcemy. Potrzebujemy wykonać pierwszy krok, a potem kolejny. Zacznij od małych rzeczy. Jeżeli przez lata przyzwyczaiłeś się do odkładania siebie na koniec listy, nie musisz od razu zmieniać całego swojego życia. Zacznij od tego co najprostsze. Zadbaj o swój wygląd nie dlatego, że „powinnieneś”, ale dlatego, że chcesz dobrze się ze sobą czuć. Zrób coś, co sprawia Ci przyjemność, bez poczucia że w tym czasie powinnieneś robić coś innego. Naucz się czegoś nowego. Powiedz swoje zdanie, nawet jeśli trochę się boisz. Porozmawiaj z kimś, z kim od dawna chciałeś porozmawiać. Postaw granicę. Zrób rzecz, którą od tygodni odkładasz. A potem zauważ: ZROBIŁAM TO. Każde takie doświadczenie jest małą cegiełką, z której możesz zacząć budować własną sprawczość.
A co z trudnymi ludźmi?
Czasami poczucie własnej wartości jest osłabiane nie tylko przez to, co myślimy o sobie, ale również przez zachowania innych ludzi. Wtedy potrzebna może być konfrontacja. Nie oznacza ona awantury. Możesz powiedzieć drugiej osobie:
- Jakie jej zachowanie chciałbyś, aby uległo zmianie?
- Dlaczego to zachowanie jest dla Ciebie problemem?
- Jakie emocje w Tobie wywołuje?
- Czego konkretnie oczekujesz zamiast dotychczasowego zachowania?
To może być trudne. Zwłaszcza jeśli przez lata nauczyłeś się milczeć, ustępować i przede wszystkim dbać o komfort innych. Ale również tutaj zaczyna się ważna zmiana, bo w końcu dostrzegasz, że Twoje potrzeby też mają znaczenie.
Co najbardziej przeszkadza w odbudowywaniu poczucia własnej wartości?
Czasami nie zauważamy, jak bardzo sami dokładamy sobie ciężaru. Robimy to poprzez:
- czytanie innym w myślach: na pewno pomyślał o mnie źle,
- generalizowanie: zawsze mi się nie udaje,
- nadawanie sobie etykiet: jestem nieudacznikiem,
- przewidywanie najgorszego rezultatu: na pewno się nie uda,
- obwinianie siebie za wszystko,
- skupianie się wyłącznie na tym, co negatywne,
- lekceważenie własnych potrzeb,
- ciągłe porównywanie się z innymi,
- używanie wobec siebie słowa: powinnam.
Warto zacząć te schematy zauważać. Bo trudno zmienić coś, czego nie widzimy. Twoje poczucie własnej wartości nie musi pozostać takie, jakie jest dzisiaj. Być może wiele rzeczy, które dziś o sobie myślisz, powstało bardzo dawno temu. Może ktoś kiedyś powiedział Ci, że jesteś za mało zdolny, za mało umięśniony, za mało odważny, albo że niczego nie osiągniesz i do niczego się nie nadajesz. Być może uwierzyłeś. Ale to, że kiedyś w coś uwierzyłeś, nie oznacza, że musisz wierzyć w to przez całe życie. Możesz zacząć przyglądać się swoim myślom. Masz możliwość zacząć dbać o siebie między innymi poprzez wprowadzenie pozytywnego dialogu wewnętrznego.
Możesz przestać ciągle porównywać swoje życie z życiem innych i zacząć stawiać granice. Możesz podejmować małe działania. I możesz zacząć zauważać swoje sukcesy również te małe, których wcześniej nawet nie uznawałeś za sukces. Bo być może właśnie od tego małego ziarenka, które gdzieś w Tobie nadal jest, zacznie się kolejna ważna zmiana. Nie musisz najpierw uwierzyć w siebie, żeby zacząć działać. Czasami jest dokładnie odwrotnie. Zaczynasz działać, a dzięki temu krok po kroku zaczynasz sobie wierzyć.
Podsumowanie
Najważniejszy wniosek z powyższego artykułu jest taki, że budowanie poczucia własnej wartości i sprawczości zaczyna się od małych, konkretnych działań. Nie trzeba najpierw uwierzyć w siebie, żeby zacząć działać. To tak jak z zupą wspomnianą we wstępie nie ugotuje się ona sama, tak sprawczość też się nie „przyśni” – trzeba włożyć pierwszy składnik. Poruszyłam temat tego jak radzić sobie z trudnymi ludźmi poprzez konstruktywną konfrontację oraz jak rozpoznawać szkodliwe schematy myślowe (czarno-białe myślenie, etykietowanie, katastrofizowanie), które osłabiają poczucie własnej wartości. A co ty z tego artykułu zabierzesz ze sobą to już zależy od Ciebie. Nie wystarczy tylko przeczytać. Jaki będzie Twój kolejny krok, co dokładnie zrobisz? Zdeklaruj się teraz sam przed sobą i zacznij odbudowywać zaufanie do samego siebie.
Zachęcam również do pobrania Pakietu Rozwojowego, znajdziesz w nim między innymi 10 najczęstszych błędów poznawczych, które wpływają na naszą codzienność.
Powodzenia …
