Sposoby na pokonanie pracoholizmu i znalezienie równowagi w pracy
Nie da się ukryć, że praca jest źródłem naszego utrzymania. Daje nam szansę na rozwój, nawiązanie nowych relacji oraz umożliwia poznawanie coraz to nowszych rzeczy i miejsc. Poprzednie dwa wpisy stanowiły o tym czym jest pracoholizm, jakie są jego cechy oraz jakie czynniki wpływają na to, że coraz więcej godzin poświęcamy pracy.
Dzisiejszy wpis chcę poświęcić tematyce wychodzenie z pracoholizmu. Nie jest to łatwy temat i wymaga od nas dużego samozaparcia oraz kontroli nad tym jak planujemy i co w rezultacie robimy.
Nie podważalny jest fakt, że praca jest istotna, ale nie może stanowić całego naszego życia. I chcę zaznaczyć, że możliwe jest wyjście z pracoholizmu korzystając jedynie z własnych zasobów a ja jestem tego przykładem.
Nie oczekujcie, że stanie się to z dnia na dzień, bo się rozczarujecie. Jedynie z dnia na dzień można sobie uświadomić, że czara goryczy się przelała i siedzicie w pracy po uszy. Ten moment staje się waszym punktem wyjścia do walki o własne życie osobiste i szczęście szeroko rozumiane.
Poniżej przedstawiam kilka kroków, które mogą pomóc Wam w przezwyciężeniu pracoholizmu i zaakceptowaniu faktu, że to tylko praca i świat się nie zawali gdy Wy trochę odpuścicie.
Krok 1 – Bycie świadomy
Pierwszym korkiem jest uświadomienie sobie w jaki punkcie się znajdujemy i czy przekroczyliśmy wszystkie możliwe granice na rzecz pracy. Zauważenie, że nie jest dobrze to podstawa. Przyjrzyj się swojemu rozkładowi dnia, zweryfikuj ile czasu poświęcasz na zadania zawodowe podczas godzin pracy a ile po godzinach pracy? Ile czasu zajmuje ci myślenie o pracy po godzinach pracy? Zwróć uwagę na swoje zachowania, swoje emocje. Co Ci one mówią jak myślisz o pracy, o czym mówią gdy nie masz dostępu do np.: komputera służbowego? Co się dzieje w organizmie, gdy jesteś poza zakładem pracy a co gdy jesteś obecny w środku? Jak wyglądają relacje pomiędzy Tobą a współpracownikami? Jaki masz stosunek do szefa i jak Ty odbierasz jego zachowanie w stosunku do siebie? Pamiętaj, że uświadomienie sobie problemu jest pierwszym krokiem do zmiany.
Krok 2 – Określenie priorytetów
Poświęć chwilę i odpowiedź sobie na poniższe pytania:
1. Jakie masz w życiu cele?
2. Czy je realizujesz?
3. Jakie są aktualnie wyznawane przez Ciebie wartości?
4. Czy każdego dnia żyjesz w zgodzie z wartościami, które są dla Ciebie istotne?
5. Jakie są Twoje priorytety?
6. Co oprócz pracy jest dla Ciebie najważniejsze w życiu?
Wiem, że nie każdy ma cel w życiu. Są osoby, które w ogóle się nad tym nie zastanawiają po prostu żyją i jest im z tym dobrze. Wiele osób również nie poświęca uwagi temu jakie wartości są dla nich ważne. Czasami początek zmiany rozpoczyna się właśnie w tym momencie, gdy odkrywamy, że poza pracą może być NASZE życie nie związane z pracą.
Krok 3 – Określenie granic
Dzięki kreśleniu różnych granic nasze życie zdaje się być uporządkowane. Zastanów się czy w Twoim życiu istnieje granica pomiędzy pracą a życiem prywatnym? Gdzie się ona znajduje? Następnie zastanów się ile czasu chcesz poświęcić na pracę, relacje, pasje, odpoczynek a ile na regeneracje? Skonfrontuj to z tym jak aktualnie wygląda u Ciebie podział czasu na te obszary. Czy przynosi Ci on satysfakcję?
Krok 4 – Organizacja czasu
Pojęcie bardzo szerokie i znane większości nam. Jednakże tak naprawdę mało kto poświęca czas na to, aby w jego życiu wszystko logistycznie do siebie pasowało. Jeśli do tej pory nie posiadałeś swojego harmonogramu pracy i życia, to go stwórz. Najpierw wyjdź od bardziej ogólnego, który najprawdopodobniej będzie Ci łatwiej wprowadzić w życie, a jak Ci się to już uda stwórz go bardziej szczegółowego.
Krok 5 – Ograniczony dostęp do pracy
Zrezygnuj zabierania komputera do domu. Wyłącz wszelkie powiadomienia związane z pracą oraz telefon służbowy poza godzinami pracy. Oczywiście jeżeli nie jesteś zobowiązany do świadczenia pracy w trybie pełnej dyspozycyjności. Dzięki temu znajdziesz czas na odpoczynek. Natomiast jeżeli pracujesz zdalnie, ale masz możliwość pracowania stacjonarnie pozwól sobie na 2-3 dni w tej formie i wtedy zarówno telefon służbowy jak i laptop zostaw w firmie. Tylko w takiej sytuacji bądź przygotowany na huśtawki nastroju związanej z brakiem możliwości zajrzenia do poczty.
Krok 6 – Asertywność
Jest to zagadnienie bardzo istotne jednakże zastanów się czy walka z pracoholizmem to ten obszar, w którym chciałbyś być bardziej asertywny. Osobiście uważam, że nie należy tracić czasu i energii na bycie asertywnym w tych obszarach, na których nam nie zależy.
W moim przypadku pracoholizm nie był związany z brakiem asertywności a z chęcią zrobienie wszystkiego prawidłowo i zadbaniem o szczegóły. Z czasem wiązało się to z wykonywaniem w jakimś stopniu zadań współpracowników. Jeżeli ktoś miał ambiwalentny stosunek do swoje pracy, zamiast tracić czas na użeranie się a potem na czekanie na odpowiedź wolałam od razu zadziałać i uzyskać potrzebne informacje. Wielu z Was podniesie głos, że to właśnie w takich sytuacjach trzeba być asertywnym ale chciałam Was uspokoić, że ja już w tamtym momencie wiedziałam, że zrezygnuje z tej pracy. Pracując utożsamiam się z pracodawcą i pracuję, aby cele były jak najlepiej realizowane. Jeżeli pracownik, który w czasie pracy zdalnej, chodzi na zakupy, ogląda telewizję czy załatwia sprawy prywatne a wszystko maskuje włączonym teamsem w telefonie, a jego praca jest jednym z ogniw, które przekłada się na realizację celu a przełożony tego nie dostrzega, to nie było to moją odpowiedzialnością o to walczyć by było sprawiedliwie. Ja miałam wybór i Ty masz wybór i dokonujesz go za każdym razem, gdy rozpoczynasz dzień pracy. Osobiście uważam, że każdy wcześniej czy później odbierze wszystko to co zasieje więc życzę powodzenia.
Asertywność w przypadku pracoholizmu jest istotna w momencie, gdy wynika on z faktu wyrażania zgody na realizowanie zadań za innych w całości lub zadań dodatkowych na które wiemy, że nie mamy wolnych zasobów. W takich sytuacjach należy ćwiczyć asertywność, informować o swoich potrzebach, a przede wszystkim wyznaczać granice w relacjach przełożony-podwładny oraz pomiędzy współpracownikami.
Krok 7 – Znajdź wsparcie
Wsparcie w postaci drugiej osoby jest niezastąpione. Może to być przyjaciel, ktoś z rodziny albo terapeuta. Ważne, abyś mógł powiedzieć o swoich obawach i dążeniach związanych z wyjścia z pracoholizmu. Możemy zaangażować ich w pomoc, aby sygnalizowali nam jeżeli nadal będziemy za dużo czasu spędzać w pracy.
Krok 8 – Znajdź czas na zainteresowania, hobby
Znajdź coś co Ciebie pochłonie lub będzie sprawiać Ci satysfakcję po godzinach pracy. Może jest coś do czego chciałbyś wrócić np.: do gry w koszykówkę, fotografowania. Odważ się i zainicjuj spotkania wśród znajomych albo na odpowiedniej grupie w mediach społecznościowych. W obecnych czasach mamy bardzo duże możliwości odkrycia czegoś co będzie dla nas interesujące a zarazem będzie dawało uczucie relaksu i odprężenia. Znalezienie odskoczni od pracy pomoże w równoważeniu życia osobistego i zawodowego.
Krok 9 – Zadbaj o zdrowie
Pamiętaj, że zdrowie ma się tylko jedno i tak samo życie. Dlatego dbaj o siebie zarówno pod względem fizycznym jak i psychicznym. Gdy ciężar psychiczny będzie coraz większy i zaczną występować trudności z jego udźwignięciem, to w następstwie tego ucierpi również zdrowie fizyczne. Mogą też wystąpić objawy wypalenia zawodowego. Dlatego zadbaj o zdrową dietę, ruch, odpowiednią ilość snu oraz relaks.
Pomoc profesjonalna
Oczywiście jeżeli żadna z powyższych metod nie spowoduje, że zmieni się twój stosunek do wykonywanych obowiązków służbowych i planu, który zrodził się podczas czytania tego wpisu nie wprowadzisz w życie skorzystaj ze wsparcia i pomocy innych osób, nie wstydź się zasięgnąć pomocy profesjonalnej. Może to być coach lub terapia psychologiczna. Dzięki temu nauczysz się strategii radzenia sobie z pracą, stresem czy trudnymi ludźmi.
Podsumowanie
Nie warto marnować życia tylko na jeden jego obszar. Każdą chwile możemy przeżyć tylko raz. Powinniśmy być zobowiązani wobec siebie samych przeżywać je jak najlepiej potrafimy, korzystając z wszystkich natrafiających się okazji. Nie bójmy się samo stanowić o sobie i o naszym codziennym dniu. Nie pozwólmy by praca wypełniała cały nasz wolny czas.
Powodzenia…
