Czym jest lęk i jak wpływa na naszą codzienność?

Niech pierwszy rzuci kamień ten, który nigdy choćby przez chwilę nie zastanowił się nad tym co ktoś o mnie, o mojej decyzji, o moim zachowaniu pomyślał. Lęk to jedno z najbardziej podstawowych doświadczeń emocjonalnych człowieka. Towarzyszy nam od tysięcy lat i pełni ważną rolę w przetrwaniu. Współcześnie jednak coraz częściej lęk nas nie chroni a jedynie ogranicza wpływając na jakość naszego życia, decyzje, relacje i poczucie sprawczości.

Warto więc zrozumieć czym jest lęk, jak działa, co może nam odebrać, a przede wszystkim, kiedy przestaje być naturalną reakcją, a staje się zaburzeniem wymagającym profesjonalnego wsparcia.

Czym jest lęk?

Lęk to emocja, która pojawia się w sytuacjach potencjalnego zagrożenia, zarówno realnego, jak i wyobrażonego. To ważne: organizm reaguje na myśl o zagrożeniu społecznym tak samo, jak na zagrożenie fizyczne.

Za tę reakcję odpowiada układ nerwowy, a zwłaszcza ciało migdałowate, które uruchamia „alarm” w postaci:

• przyspieszonego tętna,
• płytszego oddechu,
• napięcia mięśni,
• wzmożonej czujności,
• trudności w skupieniu,
• myślenia katastroficznego.

Jest to biologiczny program pod tytułem: walcz, uciekaj lub zastygnij. Lęk sam w sobie nie jest problemem. Jest informacją, że coś może mi zagrażać. Problem pojawia się wtedy, gdy alarm uruchamia się za często, alarm włącza się bez realnego zagrożenia a

ciało nie potrafi wrócić do równowagi.

Jak lęk wpływa na naszą codzienność?

Choć lęk jest naturalny to gdy jest go za dużo może stopniowo przejąć kontrolę nad życiem człowieka. Osoba w stanie przewlekłego lęku często czuje, że nie jest sobą, ponieważ wpływa on na cztery główne obszary funkcjonowania tj. myślenie i decyzje, relacje z ludźmi, zachowanie i funkcjonowanie emocjonalne.

Lęk powoduje, że możemy czuć ciągłe napięcie, nadmierne zamartwianie się oraz problemy z relaksacją a co za tym idzie obniżoną odporność na stres. Poza tym obniża on zdolność do racjonalnego myślenia i rozwiązywania problemów, ponieważ przejmuje kontrolę nad uwagą i koncentracją. Co to oznacza w praktyce, a to że możemy unikać podejmowania decyzji i będziemy odkładać sprawy na później. Będzie cechowało nas myślenie w kategoriach błędów poznawczych jak na przykład myślenie katastroficzne czyli na pewno coś pójdzie źle.

Nadmierny lęk prowadzi również do unikania różnych sytuacji zawodowych lub społecznych. Zaczynamy się izolować. Jest to o tyle niebezpieczne zjawisko, że szybko przynosi ulgę, ale długoterminowo wzmacnia lęk.

Co lęk może nam odebrać?

Z czasem lęk zaczyna „dyktować”, nam jak wygląda nasze życie. W skrajnych przypadkach lęk staje się osią codzienności co oznacza, że człowiek budzi się w napięciu, funkcjonuje w napięciu i zasypia w napięciu. Przewlekły lub nasilony lęk nie tylko męczy. On zabiera nam:

• poczucie wolności („nie mogę żyć tak, jak chcę”),
• spontaniczność,
• poczucie kompetencji,
• odwagę i pewność siebie,
• zdolność do podejmowania decyzji,
• radość i lekkość,
• głębokie relacje i bliskość,
• możliwości zawodowe,
• marzenia, które pozostają na papierze lub tylko w głowie.

Kiedy skorzystać ze wsparcia terapeuty?

O pomoc warto się zwrócić, gdy lęk mimo zauważenia go dalej wpływa na Twoje codzienne życie czyli ogranicza decyzje, sen, pracę i odpoczynek. Staje się przewlekły czyli trwa tygodniami lub miesiącami. Zaczynasz czuć, że nie chcesz już tak dalej w tym trwać i jednocześnie nie masz już sił, bo zaczynasz się poddawać. W takich przypadkach terapia pomaga odzyskać kontrolę i zbudować odporność psychiczną.

Podsumowując

Lęk jest naturalną częścią życia. Jest sygnałem, że coś wymaga naszej uważności.
Jednak gdy pojawia się zbyt często, utrzymuje się zbyt długo lub zaczyna ograniczać codzienne funkcjonowanie, staje się sygnałem ostrzegawczym.

Lęk, którego nie zauważamy lub którego się wstydzimy, często rośnie w siłę.
Lęk, który rozumiemy i traktujemy poważnie, zaczyna tracić nad nami władzę.

Jeżeli chcesz poznać strategie radzenia sobie z lękiem zapraszam do kolejnego wpisu.

Natomiast jeżeli odczuwasz lęk przed tym co ktoś o Tobie pomyśli to zapraszam do kursu „Mów, Działaj, Decyduj bez lęku przed oceną”. Jest to krótki i intensywny kurs on-line ale daje pozytywne efekty jego uczestnikom.

Powodzenia …